Bên lề

Bob Dylan – Tượng đài văn hóa thế kỷ 20

Bob Dylan ngày 12/4/2013

Cùng nhìn lại những thành tựu lớn của Bob Dylan thay cho lời chúc mừng sinh nhật gửi đến ông

Bob Dylan, tên khai sinh là Robert Allen Zimmerman, sinh ngày 24/5/1941 tại Mỹ. Ông là một nhạc sĩ, ca sĩ, nhà sản xuất, họa sĩ, nhà văn. Ảnh hưởng lớn nhất của ông là trong lĩnh vực âm nhạc, đặc biệt là trong việc sáng tác ca khúc.

Sức ảnh hưởng của ông đến âm nhạc không thể đem đong đếm được. Trước Dylan, người ta quan niệm những bài hát phải nói về những cảm xúc, chủ đề tình yêu và cuộc sống. Trước Dylan, người ta quan niệm ca sĩ phải có giọng hát đầy kỹ thuật. Ông thay đổi tất cả những suy nghĩ đó. Ông còn là người đã phát triển thêm một số thể loại như country rock, folk rock,…

Nhạc sĩ huyền thoại

Từ nhỏ, ông đã học chơi guitar và thổi harmonica, lập một nhóm rock&roll tên Golden Chords vào thời cấp ba. Ông thường hay đi diễn ở những quán cà phê và bắt đầu lấy nghệ danh Bob Dylan từ đó vì ông rất thích nhà thơ Dylan Thomas. Thời gian biểu diễn đó đã rèn luyện cho ông rất nhiều kỹ năng.

Năm 1961, ông chuyển đến New York để bắt đầu sự nghiệp nghiêm túc cho mình. Gần như ngay lập tức, ông gây được ấn tượng mạnh mẽ với giới nghệ sĩ nơi đây. Năm 1962, ông được ký hợp đồng với hãng Columbia, phát hành album đầu tay Bob Dylan. Đến album thứ hai, dấu ấn của Bob Dylan mới bắt đầu hiện rõ. Album The Freewheelin’ Bob Dylan đã tạo một cú hích trong làng nhạc folk bấy giờ. Nhiều nghệ sĩ bắt đầu hát lại các ca khúc trong album.

Dylan cùng với cây harmonica và guitar – hai vật bất ly thân

Dylan cùng với cây harmonica và guitar – hai vật bất ly thân

Đến năm 1964, tài sáng tác của ông đã vượt xa nhiều đồng nghiệp. Lấy cảm hứng từ những nhà thơ như Arthur Rimbaud và John Keats, tác phẩm của ông thường gợi nhiều liên tưởng, mang đậm tính nghệ thuật. Ông hát về những chủ đề chưa ai nhắc tới. Khoảng thời gian này, ông bắt đầu mở rộng ranh giới âm nhạc của mình, pha trộn cả blues và RnB vào các sáng tác.

Mùa hè năm 1965, Bob Dylan cho ra mắt Like a Rolling Stone. Điểm đặc biệt của bài hát này là nó kéo dài tận 6 phút. Trước đó, độ dài trung bình cho một bài hát thường chỉ là 3 phút. Ông đã thay đổi một phần bộ mặt nhạc pop. Dylan trở thành chủ đề của nhiều bài báo, ca từ của ông cũng thành đề tài cho báo giới khắp Âu Mỹ. Chỉ trong vòng 2 năm, từ 1964 tới 1966, có tới hàng trăm nghệ sĩ hát lại bài hát của ông, trong đó có cả The Byrds, The Turtles, Manfred Mann,…


Like a Rolling Stone
Cũng từ khoảng thời gian này, ông bắt đầu đưa âm thanh của những cây guitar điện vào nhạc folk. Vào thời điểm đó, ông đón nhận nhiều ý kiến trái chiều. Nhưng điều quan trọng, ông đã làm nên một cuộc cách mạng.

Bob Dylan cùng với cây guitar điện, năm 1965

Bob Dylan cùng với cây guitar điện, năm 1965

Đối với ông, không có bất cứ chuẩn mực nào trong âm nhạc. Bạn có thể phá vỡ mọi tiền lệ về độ dài ca khúc, chủ đề hay cách diễn đạt. Ông đập đổ những bức tường ngăn cách, mở ra một bầu trời mới cho nghệ thuật sáng tác ca khúc. Viết ca khúc là niềm đam mê bất tận của Bob Dylan. Ông coi nó như một thử thách, và chưa bao giờ chán nó, như bây giờ ông vẫn đang tiếp tục sáng tác. Mỗi một bài hát mới, ông lại làm người ta ngạc nhiên một cách khác nhau, và chưa bao giờ kém hay. “Dylan làm việc một cách tự do. Sẽ thật là ngốc nếu đoán xem Dylan làm gì tiếp theo” – nhà phê bình Ellens Willis phát biểu.

Sáng tác của ông rất đa dạng và phong phú, kết hợp nhiều thể loại như folk, đồng quê, RnB, jazz,… Dylan có lẽ là một trong những biểu tượng lớn nhất của âm nhạc Mỹ. Ông là người nhạc sĩ đầy chất thơ. “Tôi bắt đầu viết nhạc vì tôi là ca sĩ. Đó là điều quan trọng. Tôi viết vì mọi thứ đều đang thay đổi, và chắc chắn cần nó bài hát nào đó viết về những điều như vậy. Tôi viết vì tôi muốn hát chúng. Và cứ vậy, hết bài này đến bài khác, tôi cứ viết những bài hát cho riêng mình. Từ đó, tôi lao vào nghiệp sáng tác, điều mà tôi chưa từng chuẩn bị tinh thần.”

Bob Dylan là mực thước cho những ca sĩ, nhạc sĩ trẻ. “Mỗi lúc bạn cho rằng mình đang làm một điều hay ho và đột phá, bạn nên nghe nhạc Bob Dylan. Ông là chuẩn mực cho nhạc hay. Đó là thành tựu lớn nhất của ông” – tạp chí Rolling Stone ca ngợi.

Giọng ca của thế hệ

Bob Dylan ngày 12/4/2013

Bob Dylan ngày 12/4/2013

Bob Dylan làm được những điều kỳ diệu mà không phải ai cũng có thể làm được. Ông thay đổi cách hát trong nhạc pop. Chúng ta sống trong một thế giới mà giọng hát được định hình bởi Bob Dylan. Từ khi ông xuất hiện, chẳng ai hát như Elvis Presley nữa. Hàng trăm người muốn hát như Dylan. Từ Dylan, vấn đề không phải là giọng hát đẹp như thế nào, mà là những sự thật được soi sáng khi giọng hát cất lên. Nếu không có Bob Dylan, chắc chúng ta cũng sẽ chẳng bao giờ có Tom Waits, Bruce Springsteen, Kurt Cobain,… Nghệ sĩ nổi tiếng Bono so sánh Bob Dylan với diễn viên Brando Marlon Bố già huyền thoại: “Những gì Bob Dylan làm trong việc ca hát cũng như những gì Brando làm trong diễn xuất. Ông bước qua những sự giả tạo để đến với nghệ thuật đích thực”


Most Of The Time, ca khúc khắc họa rõ  giọng hát tuyệt vời của Bob Dylan
 

“Lần đầu tiên nghe giọng hát thô ráp, trẻ trung, khàn khàn và đầy bản năng của Bob Dylan, tôi cứ nghĩ tới một tờ giấy nhám đang hát. Điều đó làm cho tôi thực sự ấn tượng” – nhà văn nữ Joyce Carol Oates nhận xét.

Bob Dylan nhận được vô số danh hiệu và giải thưởng, gồm cả Grammy, Quả Cầu Vàng, được vinh danh ở Sảnh Danh vọng Rock And Roll. Gần đây nhất, ông trở thành Thành viên danh dự của Viện hàn lâm nghệ thuật và văn chương Mỹ.

Click to comment

Leave a Reply

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Most Popular

To Top