Rock thế giới

Bob Marley – Không chỉ là một huyền thoại

Với những gì những gì đã cống hiến cho âm nhạc nhân loại, có lẽ danh hiệu Huyền thoại Bob Marley vẫn là chưa xứng đáng với ông

Cha đẻ của dòng nhạc Reggae

Trong làng âm nhạc thế giới, đã có không ít những cái tên đã trở thành huyền thoại gắn liền với mỗi dòng nhạc như Elvis Presley, John Lennon của rock’n roll, Marvin Gaye, Curtis Mayfield với R&B hay Alretha Franklin và Diana Ross của dòng nhạc soul… Còn với dòng nhạc reggae thì Bob Marley là cái tên duy nhất được tôn vinh là một huyền thoại. Nhưng với những gì mà ông đã cống hiến cho nhân loại cũng như âm nhạc thế giới thì có lẽ danh hiệu ấy với ông là chưa đủ.

Có lẽ, cần phải nói thêm về reggae. Đây là thể loại nhạc được phát triển đầu tiên tại Jamaica vào cuối thập niên 1960. Mặc dù từ này thường dùng để chỉ nhiều thể loại nhạc của Jamaica nhưng thuật ngữ reggae thật ra dùng để chỉ một phong cách âm nhạc riêng biệt được hình thành trên sự phát triển của ska và rocksteady. Reggae gắn liền với Jamaica và niềm tự hào dân tộc Bob Marley

Người nghệ sĩ vĩ đại này sinh ngày 6/2/1941 tại thành phố Trenchtown – Jamaica. Bob mang trong mình sự pha trộn giữa 2 dòng máu da trắng và da đen. Cha của ông là người Anh chính gốc còn mẹ là ông là người dân bản địa tại Jamaica.

Và cũng chính bởi sự pha trộn giữa 2 dòng máu khác nhau này mà Marley đã phải chịu rất nhiều định kiến về chủng tộc ngay từ khi còn nhỏ. Nhưng âm nhạc đã khơi dậy niềm tin giúp Bob và những đứa trẻ da màu khác ở Jamaica có thêm nghị lực vươn lên để vượt qua sự ruồng rẫy, phần biệt đối xử trong cuộc sống.

Bắt đầu sự nghiệp âm nhạc năm 14 tuổi, Bob chơi nhạc cùng những nghệ sĩ tại địa phương. Và 2 năm sau ông cho ra đời đĩa thu âm đầu tay mang tên Judge not và tiếp theo đó là One cup of coffee trong một phòng thu nhỏ bé tại Kingston Town. Tuy nhiên, sau khi ra mắt 2 ca khúc này lại không hề thu hút được khán giả chú ý.

Vẫn quyết tâm theo đuổi con đường mình đã chọn, năm 1964 Bob cùng Peter McIntosh (sau này rất nổi tiếng với nghệ danh Peter Tosh) cùng những nhạc công trẻ khác đã thành lập ra nhóm The Wailing rudeboys. Sau này tên của ban nhạc được đổi thành The wailers – cái tên gắn liền với sự nghiệp của Bob  Marley về sau.

Sau khi đổi tên, ban nhạc bắt đầu thử nghiệm những phong cách mới bằng cách đưa nội dung chính trị vào trong những bản cover đình đám thời điểm đó như And I love her và What’s the new Pussycat. Và nhịp điệu saka – một trong những giai điệu rất được yêu thích tại Jamaica cũng chính là nền tảng giúp Bob Marley sáng tạo ra một thể loại âm nhạc mới có tên gọi Rude boy music. Tuy nhiên đây chỉ là những bước sơ khai cho sự hình thành của dòng nhạc reggae bởi cho đến khi ca khúcRock steady được ra đời, Bob Marley mới chính thức hoàn thiện dòng nhạc reggae với những sáng tác của mình.

Một phần trình diễn của Bob Marley & The Wailers

Năm 1973 là một dấu mốc đáng nhớ trong sự nghiệp của Bob Marley khi ông may mắn giành được hợp đồng thu âm với hãng Island Records và cho ra mắt album Catch a fire. Và đây cũng là album đầu tiên của ông được phát hành bên ngoài thị trường Jamaica và nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ người hâm mộ tại Mỹ và châu Âu. Trong album này, chất nhạc reggae của Bob có pha trộn thêm một chút âm điệu rock qua lối chơi guitar đầy ngẫu hứng đang thịnh hành vào những thập niên 60-70 của thế kỉ trước. Bên cạnh đó, sự kết hợp của những giai điệu reggae cùng giọng hát nồng nàn, mạnh mẽ của Bob đã trở thành một cơn sốt khiến bất cứ ai cũng phải nhún nhảy trong từng ca khúc. Tuy nhiên đằng sau những giai điệu sôi động đó, Bob đã khéo léo đưa những giá trị về con người vào trong ca từ khiến người nghe phải suy ngẫm và dần thay đổi cái nhìn trong mắt họ về cộng đồng người da màu.

Catch a fire – ca khúc chủ đề trong album đầu tay của Bob Marley & The Wailers tại Jamaica

Sau thành công của các album “Burnin” và “Natty Dream” hợp tác với Island Records, ban nhạc The Wailers tiếp tục đổi tên thành Bob Marley & The Wailers và có chuyến lưu diễn châu Âu mùa Hè 1975. Hai buổi lưu diễn ở Lyceum Ballroom (London, Anh) đã trở thành những buổi công diễn của thập kỷ 70. Trong album cùng tên, ca khúc “No Woman No Cry” trở thành ca khúc kinh điển mọi thời đại. Hình ảnh của Marley với mái tóc dài tết lọn đã trở thành bất tử trong giới yêu âm nhạc. Và cũng chính từ đây phong cách tết tóc cùng hình ảnh lá cần sa đã trở thành một trào lưu trong giới trẻ trên khắp thế giới và vẫn còn tồn tại cho tới ngày nay.

Màn trình diễn ca khúc o Woman No Cry của Bob Marley năm 1979

Một nghệ sĩ tài hoa nhưng yểu mệnh

Sau những thành công liên tiếp, Bob Marley & The Wailers đã được tạp chí âm nhạc The Rolling Stone bình chọn là “Ban nhạc xuất sắc nhất năm 1976”. Và ở cuối thập kỷ 70, họ trở thành một trong những ban nhạc nổi tiếng nhất thế giới. Album “Rastaman Vibration” (1976) có 4 tuần liên tục đứng ở Top 10 bảng xếp hạng album bán chạy nhất ở Mỹ, trong khi album “Exodus” (1977) cũng bám trụ trên bảng xếp hạng của Anh suốt 56 tuần liên tiếp.

Năm 1999, “Exodus” được tạp chí Times chọn là “Album vĩ đại nhất của thế kỷ 20”, một kiệt tác được chắt lọc từ muôn vàn trải nghiệm trong cuộc sống cũng như những xúc cảm không thể nào diễn đạt bằng lời.

Bob Maley Không chỉ là một huyền thoại

Nhưng có một điều vô cùng đáng tiếc khi đang ở đỉnh cao danh vọng, Bob Marley lại bất ngờ phát hiện ra rằng căn bệnh ung thư quái ác. Nhưng đến lúc này cơ thể ông đã di căn đến não, phổi và dạ dày. Tuy nhiên Bob lại từ chối tất cả những nỗ lực phẫu thuật của bác sĩ. Chính vì vậy sức khỏe của ông trở nên suy kiệt nhanh chóng. Năm 1980, ông gục ngã khi đang chạy bộ trong công viên trung tâm Madison, New York. Ngày 11/5/1981, ông qua đời tại một bệnh viện ở Miami (Mỹ).

Tang lễ của Bob Marley được tổ chức tại Jamaica ngày 21/5/1981 một cách trọng thể theo nghi thức quốc gia, với sự tham dự của hàng triệu người hâm mộ, trong đó có cả các nhà lãnh đạo cấp cao. Thi hài ông được đặt tại Nine Miles trong một lăng mộ bằng cẩm thạch. Cho tới nay tuy ngọn lửa sống Bob Marley – biểu tượng vĩ đại nhất của reggae – đã mất đi, nhưng dòng nhạc reggae vẫn sẽ còn cháy mãi để truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ sau. Và những kiệt tác của Bob Marley cũng trở thành di sản vô giá của nhân loại. Reggae cho tới nay vẫn là dòng nhạc rất thịnh hành tại Jamaica và được coi là yếu tố quan trọng cho sự ra đời của dòng nhạc hiphop đương đại.

Sau khi Bob Marley qua đời, ảnh của ông được in trên tem thư Jamaica. Album “Legend” phát hành năm 1984, gồm tuyển tập các bài hit của ông đã trở thành album nhạc reggae bán chạy nhất từ trước đến nay với 20 triệu bản trên toàn thế giới.

Năm 1994, Bob Marley đã được vinh danh tại “Rock and Roll Hall of Fame”. Năm 2001, ông được truy tặng giải Grammy thành tựu trọn đời và một ngôi sao trên Đại lộ Hollywood. Bob Marley cũng có mặt trong “Danh sách 50 nghệ sĩ xuất sắc nhất mọi thời đại” của tạp chí âm nhạc uy tín Billboard magazine.

(theo Tiin.vn)

Click to comment

Leave a Reply

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Most Popular

To Top